क्यानडा-इयू सहकार्य सुदृढ गर्न प्रधानमन्त्री कार्नीको प्रस्ताव

ओटावा, 19 सेप्टेम्बरः क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले बाह्य दबाबको सामना गर्दै युरोपेली सङ्घ (इयू) सँग ‘नयाँ गठबन्धन’ निर्माणको प्रस्ताव अघि सारेका छन्। उनले बिहीवार युरोपेली संसद्मा सम्बोधन गर्दै क्यानडा र युरोपबीच रक्षा, ऊर्जा तथा प्रविधिसहित विभिन्न क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्नुपर्ने बताएका हुन्। इयूकी प्रमुख उर्सुला भोन डेर लेयनले बुधवार आफ्नो वार्षिक ‘स्टेट अफ द युरोपियन युनियन’ सम्बोधनमा क्यानडा 27 सदस्यीय इयूको पहिलो ‘एसोसियट सदस्य’ बन्न सक्ने प्रस्ताव गरेपछि कार्नीको सम्बोधन आएको हो। युरोप र क्यानडासँगै बलिया छन्, कार्नीले भने। उनले ईयूको प्रस्तावलाई स्वागत गर्दै कृत्रिम बुद्धिमत्ता, रक्षा, ऊर्जा तथा अन्य रणनीतिक क्षेत्रमा सहकार्य गहिरो बनाउन क्यानडा इच्छुक रहेको बताए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्यानडाले इयूसँग सम्बन्ध थप बलियो बनाएमा युरोपमाथि व्यापारिक प्रतिबन्ध लगाउने चेतावनी दिएका थिए। ट्रम्पले भोन डेर लेयनको प्रस्तावलाई हास्यास्पद भन्दै योजना अघि बढ़े धेरै गम्भीर शुल्क लगाउन वा युरोपसँग व्यापार बन्द गर्न सक्ने बताएका थिए। कार्नीले भने क्यानडाले आफ्नो अन्तरराष्ट्रिय सम्बन्धबारे कसैको निर्देशन स्वीकार नगर्ने बताए। हाम्रो संस्कृति वा हामी अन्तरराष्ट्रिय रूपमा कससँग सम्झौता गर्न सक्छौँ भन्ने विषयमा कसैले निर्देशन दिने छैन, उनले पत्रकारहरूसँग भने। उनले क्यानडाले युरोपलाई अत्यावश्यक कच्चापदार्थ आपूर्ति गर्न तथा ठूलो परिमाणमा तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) र हाइड्रोजन उपलब्ध गराउन सक्ने बताए। साथै, एआई, कम्प्युटिङ, अन्तरिक्ष र भुक्तानी प्रणालीजस्ता रणनीतिक क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्नुपर्नेमा जोड़ दिए। कार्नीले दुवै पक्षले निर्बाध डिजिटल व्यापार प्रवर्द्धन गर्न तथा युवा पुस्तालाई दुवै क्षेत्रका मुलुकमा काम र अध्ययन गर्ने अवसर विस्तार गर्नुपर्ने बताए।

भोन डेर लेयनले पनि इयूले प्रविधि, रक्षा उद्योग र आर्कटिक क्षेत्रमा क्यानडासँग सहकार्य बढ़ाउन चाहेको बताएका छन्। उनले प्रस्तावित साझेदारी ‘अरू कसैको विरुद्धमा नभई साझा शक्तिका लागि’ हुने स्पष्ट पारे। क्यानडालाई इयूको ‘एसोसियट सदस्य’ बनाउने प्रस्तावको कानुनी स्वरूप भने स्पष्ट भइसकेको छैन। इयूका सन्धिहरूमा यस्तो दर्जाको स्पष्ट व्यवस्था छैन। इयूका सदस्य राष्ट्रहरूले गैरसदस्य मुलुकसँगको कुनै पनि नयाँ साझेदारी अनुमोदन गर्नुपर्ने हुन्छ। इयू र क्यानडाबीच यसअघि नै ‘सेटा’ स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता कायम छ। सन् 2016 यता दुवै पक्षबीच वस्तु तथा सेवाको व्यापार 80 प्रतिशतभन्दा बढ़ीले बढ़ेको छ।